Margret Eikens - Praktijk voor Spirituele Therapie
Tel. 06 - 526 249 11
info@margreteikens.nl

Omgaan met angst

Angst is een complexe emotie. Als je niet weet hoe je met angst moet omgaan kun je er in verstrikt raken, je belemmerd voelen of een teruggetrokken leven leiden. Of je kunt jezelf gedrag aangeleerd hebben om je angst niet te voelen, met alle nadelige gevolgen van dien. Angst bestrijden is niet mogelijk en een leven zonder angst ook niet. Als je probeert de angst te onderdrukken of de confrontatie ermee vermijdt, zal de angst juist een steeds grotere rol spelen in je leven. Een gevolg kan zijn dat je je laat belemmeren door de angst en een leven leidt zonder uitdaging en ontwikkeling; een leven dat niet vervullend is en geen recht doet aan je kwaliteiten.

Angst en opvoeding.   Vaak hebben we als kind niet geleerd dat het normaal is om bang te zijn en dat angst erbij hoort. Als kind kun je voor van alles bang zijn: bang dat jezelf iets overkomt of je ouders, bang voor het donker, voor spoken en monsters, voor onweer, bang om alleen te zijn en nog veel meer. Wanneer je angst niet reëel lijkt of als de kans klein is dat je angst werkelijkheid wordt, krijg je al gauw te horen dat het niet nodig is om bang te zijn. Wat je dan als kind als boodschap meekrijgt is dat het onterecht en niet normaal is dat je bang bent. Maar je bent het wel! En wat moet je er dan mee?

De functie van angst.   Angst is een heel vervelend gevoel en moeilijk te verdragen. Het liefst wil je dat gevoel vermijden, wat heel menselijk is. Maar angst heeft een hele nuttige functie. Angst geeft je een signaal dat je moet vluchten of vechten. Angst kan je beschermen, je leven redden, ervoor zorgen dat je geen domme dingen doet of voorkomen dat je teveel te gauw wilt. Heel veel grenzen zouden wegvallen als je niet bang zou zijn.

Angst omdat je leeft.   Angst is misschien geen prettig gevoel, maar het is wel een teken dat je leeft en in beweging bent. Want in alle fases in je leven waarin je wordt geconfronteerd met nieuwe ontwikkelingen, waarin je nog iets te leren hebt, spelen angst en onzekerheid een rol. Bijvoorbeeld als je voor het eerst naar school gaat, je eerste seksuele ervaring, studeren en op kamers gaan, het huwelijk, een nieuwe baan, noem maar op. Je hebt nog onvoldoende zelfvertrouwen opgebouwd in de nieuwe situatie en bent bang voor alles wat niet goed kan gaan.

Dus des te uitdagender je leven is, des te meer word je met je angsten geconfronteerd. Daarbij is het de kunst om een gezond evenwicht te vinden tussen je menselijke behoefte aan veiligheid en geborgenheid aan de ene kant en je behoefte aan ontwikkeling en risico’s nemen aan de andere kant.

Bang voor angst.   Als je niet hebt geleerd dat het normaal is om bang te zijn en dat angst erbij hoort, kan het zo zijn dat je je schaamt voor je angst. Misschien denk je wel dat er iets mis met je is omdat je ergens doodsangsten voor uitstaat. Want waarschijnlijk ben je ook nog eens bang voor iets waarvan je verstandelijk kunt beredeneren dat het niet nodig is om daar bang voor te zijn. Of weet je wel dat het risico dat je angst werkelijkheid wordt wel heel erg klein is. Maar toch! 

Als angst zich aandient en je beleeft het in zijn natuurlijke vorm, dan is het er vaak kort en hevig; het komt snel op en als je angst er mag zijn, dan bereikt het zijn hoogtepunt en zakt het daarna snel weer af. Maar als je het moeilijk vindt om angst in al zijn hevigheid te ervaren, of het komt je niet zo goed uit en je wilt het liever wegdrukken, of je schaamt je ervoor en het mag er niet zijn, dan blijf je er in haken. Je haakt af, vlak voor de angst zijn hoogtepunt zou hebben bereikt en op een natuurlijke manier zou zijn afgezakt. Het gevolg daarvan is dat de angst een volgende keer niet zo snel weer afzakt en je niet het natuurlijke gevoel van bevrijding ervaart. Je kunt er dan zo in verstrengeld raken, dat je bang wordt voor de angst. Je laat je dan door je angstgevoelens belemmeren en laat de angst bepalen wat je wel of niet doet. Daardoor zal de angst groter en sterker worden. De oorspronkelijke reden waar je bang voor was, is er los van komen te staan. En het vervelendste is nog wel dat je het vertrouwen in jezelf hebt verloren dat je met de angst kunt omgaan. Angst voor de angst uit zich vaak in een voortdurende nervositeit en spanning.

Patronen rondom angst.   Het kan zo voelen alsof jij de enige bent die met angst worstelt. Je denkt misschien dat sommige mensen nooit bang zijn omdat ze zo rustig, vrolijk en tevreden overkomen. Maar er is niemand zonder angst. Wel hebben we allerlei manieren gevonden om onze angsten te ontkennen. Arrogantie bijvoorbeeld, dit kan gedrag zijn dat voortkomt uit angst. Maar ook mensen die alles zo goed onder controle lijken te hebben, kunnen gedreven worden door angst en onzekerheid. Als iemand zegt geen angst te kennen, dan kun je je afvragen of er in zijn leven wel voldoende uitdaging en ontwikkeling is. Mensen die beweren nooit bang te zijn, zijn misschien minder goed afgestemd op hun gevoel, wat weer andere nadelen tot gevolg heeft. Want als je nooit bang bent, dan kost het je waarschijnlijk ook moeite om gevoelens als medelijden of medeleven te ervaren, of gezonde nieuwsgierigheid of diepe gevoelens van vreugde. Gevoelens horen allemaal bij elkaar en je kunt pijnlijke gevoelens niet vermijden of ontkennen zonder dat je daarmee een deel van je mens-zijn verliest.

Hoe dan wel?   Angst zal nooit verdwijnen, maar wat je angst je ook voorspiegelt jij bént je angst niet. Jij bent veel groter, sterker en complexer dan dat!

Blijf de uitdaging aangaan en blijf jezelf openstellen voor angst. Niet om jezelf door de angst heen te duwen, maar om de angst te leren verstaan. Dingen worden minder angstaanjagend naarmate je ze vaker onder ogen ziet. Door de opgedane ervaring voel je je een beetje beter in staat om met je angst om te gaan. Moedig zijn betekent niet dat je geen angst kent. Moedig zijn, houdt in dat je het er ondanks je angst niet bij laat zitten. Dat je dingen blijft proberen, ook als je faalt. En dat je je menselijkheid leert accepteren en jezelf leert zijn.

Ook praten over je angst helpt! Maak een afspraak voor een kennismakingsgesprek als je meer wilt leren over jouw angsten en hoe je ze kunt leren verstaan.

Tel. 06 52 62 49 11 of info@margreteikens.nl